Młodość i edukacja

Urodził się w Stryju. Po przeprowadzce rodziców do Nowego Sącza rozpoczął naukę w c.k. Gimnazjum Wyższym w roku szkolnym 1902/03 (klasa Id), którą ukończył z celującym stopniem. Od klasy VI uczęszczał do c. k. Gimnazjum II, gdzie w 1910 roku zdał egzamin dojrzałości. Następnie podjął studia filozoficzne i prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.

I wojna światowa

Już od 1910 roku był członkiem Drużyn Strzeleckich, a później organizacji “Strzelec”. W 1914 roku otrzymał stopień podoficera. We wrześniu 1914 roku wyruszył na front austriacko-rosyjski z 2 pułkiem piechoty (późniejsza Karpacka Brygada Legionów Polskich).

Podczas działań wojennych został wyróżniony mianowaniem na podporucznika “w uznaniu odwagi i gorliwości” oraz pochwałą “za dzielne zachowanie się w ogniu”. W 1915 roku dowodził 8 kompanią w 4 p. p. Legionów Polskich pod dowództwem ppłk Bolesława Roja, biorąc udział w walkach pod Jastkowem i Koszycami.

W lipcu 1917 roku odmówił złożenia przysięgi na braterstwo broni z wojskami Niemiec i Austro-Węgier. W wyniku tej decyzji został zdegradowany na sierżanta-podchorążego i wcielony karnie do szeregów armii austriackiej.

II Rzeczpospolita

Dnia 31 października 1918 roku wziął udział w rozbrojeniu garnizonu austriackiego w Krakowie, a 1 listopada został mianowany oficerem Wojska Polskiego. Pełnił szereg odpowiedzialnych funkcji administracyjnych i wojskowych:

• Szef Biura Prasowego w Dowództwie Krakowskiego Okręgu Generalnego;
• Kierownik sekcji kulturalno-oświatowej w Ministerstwie Spraw Wojskowych;
• Dowódca 42 p. p. w Białymstoku (1922);
• Dowódca 55 p. Strzelców Wielkopolskich w Lesznie (1922);
• Dowódca 16 Dywizji Piechoty w Grudziądzu (1930).

W tych latach zyskał miano doskonałego szkoleniowca, gospodarza i dobrego wychowawcy żołnierzy.

II wojna światowa i śmierć

W 1939 roku jako generał brygady dowodził 21 Dywizją Piechoty Górskiej w składzie Grupy Operacyjnej Bielsko (Armia Kraków). Jego jednostka miała za zadanie obronę odcinka Dziedzice – Bielsko – Biała – Barania Góra.

Józef Kustroń w trakcie działań wojennych.

Podczas przebijania się dywizji 16 września 1939 roku, około godziny 10:00, otrzymał ranę postrzałową nad prawym okiem. Mimo propozycji wycofania się, kontynuował dowodzenie. Około godziny 14:00 w lesie między Koziejówką a Ułazowem został dotknięty kolejnymi postałami (prawy policzek, krzyże i prawa łopatka) podczas walki z niemiecką zasadzką.

Generał Kustroń poległ na polu chwały, trzymając w dłoni gotowy do strzału pistolet Visa. Pozostał dla swoich podkomendnych wzorem dowódcy, który żyje i umiera z żołnierzami.

Dziedzictwo

Poza działalnością wojskową, Kustroń był autorem szeregu publikacji, w których przedstawiał swoje poglądy na rolę społeczeństwa i spółdzielczości – idee określane jako utopijne, lecz szlachetne.